Sinds 1 januari 2024 geldt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) voor nieuwbouwprojecten in gevolgklasse 1. Het doel van deze wet is helder: gebouwen beter bouwen en bouwfouten eerder signaleren. De verantwoordelijkheid voor de bouwkwaliteit ligt daarbij nadrukkelijker bij de bouwende partijen.

Een belangrijke rol is weggelegd voor de onafhankelijke kwaliteitsborger. Deze beoordeelt vooraf de risico's, stelt een borgingsplan op en controleert tijdens de bouw of het bouwwerk volgens de wettelijke technische eisen wordt gerealiseerd. Aan het einde van het project moet de kwaliteitsborger verklaren dat er gerechtvaardigd vertrouwen bestaat dat aan deze eisen is voldaan.

Dat klinkt als een solide systeem. Toch laat de praktijk zien dat opdrachtgevers en aannemers ook zelf kritisch moeten blijven. Want de kwaliteit van het systeem staat of valt uiteindelijk met de kwaliteit van de kwaliteitsborger.

Kwaliteitsborging is meer dan een verplicht vinkje

De Wkb is niet bedoeld als extra administratieve last. De wet moet daadwerkelijk bijdragen aan betere bouwkwaliteit. Daarvoor is het essentieel dat de kwaliteitsborger zijn werk zorgvuldig, deskundig en onafhankelijk uitvoert.

Juist daarom verdienen recente ontwikkelingen aandacht. De Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) maakte op 2 september 2026 bekend dat twee instrumentaanbieders drie kwaliteitsborgers hebben geschorst. Tijdens een schorsing mag een kwaliteitsborger het betreffende instrument niet gebruiken. Voor lopende projecten kan dat grote gevolgen hebben.

Wanneer een kwaliteitsborger wordt geschorst, kan een bouwproject vertraging oplopen. Pas nadat een nieuwe bevoegde kwaliteitsborger is aangesteld en bij de gemeente is gemeld, kan het werk worden voortgezet.

Voor opdrachtgevers en aannemers is dat een belangrijk signaal. De keuze voor een kwaliteitsborger mag nooit uitsluitend gebaseerd zijn op prijs.

Voor aannemers: kijk verder dan de laagste offerte

In een concurrerende markt is het begrijpelijk dat kosten kritisch worden bekeken. Toch kan het verleidelijk zijn om te kiezen voor een kwaliteitsborger die enkele honderden euro's goedkoper is dan een concurrent.

Maar wat gebeurt er als controles onvoldoende worden uitgevoerd? Als belangrijke risico's niet worden herkend? Of als een kwaliteitsborger niet langer bevoegd blijkt te zijn?

De financiële gevolgen van stilstand op de bouwplaats kunnen aanzienlijk zijn. Denk aan vertragingen in de planning, stilstaande onderaannemers, extra overleg, aanvullende controles, herstelwerkzaamheden en discussies met opdrachtgevers. In dat licht bezien is de goedkoopste kwaliteitsborger lang niet altijd de meest voordelige keuze.

Een goede kwaliteitsborger helpt juist om problemen vroegtijdig te signaleren, waardoor hoge herstelkosten en vertragingen kunnen worden voorkomen.

Voor opdrachtgevers: uw woning verdient kwaliteit

Voor veel mensen is een nieuwbouwwoning één van de grootste investeringen in hun leven. Het is daarom logisch dat offertes kritisch worden vergeleken. Toch is het verstandig om verder te kijken dan alleen de eindprijs.

Bouwkwaliteit zit namelijk niet in de verkoopbrochure, maar in de uitvoering. Is de fundering correct aangelegd? Is de isolatie goed aangebracht? Zijn aansluitingen zorgvuldig uitgevoerd? Zijn ventilatie, brandveiligheid en constructieve onderdelen gerealiseerd volgens de geldende eisen?

Dit zijn zaken die na oplevering vaak lastig en kostbaar te herstellen zijn. Juist daarom speelt kwaliteitsborging een belangrijke rol gedurende het gehele bouwproces.

Vijf vragen die u aan een kwaliteitsborger kunt stellen

Een opdrachtgever hoeft geen bouwkundige te zijn om een goede keuze te maken. Stel daarom vooraf enkele kritische vragen:

1. Staat de kwaliteitsborger geregistreerd in het openbare register?


2. Met welk instrument voor kwaliteitsborging wordt gewerkt?


3. Hoeveel ervaring heeft het bureau met vergelijkbare projecten?


4. Op welke momenten worden controles op de bouwplaats uitgevoerd?


5. Hoe wordt omgegaan met verschillen van inzicht tussen aannemer en kwaliteitsborger?

De antwoorden op deze vragen geven vaak een goed beeld van de werkwijze en professionaliteit van het bureau.

Onafhankelijkheid blijft essentieel

Een kwaliteitsborger moet zijn oordeel onafhankelijk, objectief en onpartijdig kunnen geven. Daarom kan dezelfde partij niet tegelijkertijd toezichthouder en uitvoerende partij zijn binnen een project.

Die onafhankelijkheid is cruciaal. Een kwaliteitsborger moet immers ook kunnen aangeven wanneer werkzaamheden niet voldoen en aangepast moeten worden.

Kies voor kwaliteit, niet alleen voor prijs

De Wet kwaliteitsborging is ingevoerd om de bouwkwaliteit in Nederland te verbeteren. Dat doel kan alleen worden bereikt wanneer alle betrokken partijen hun verantwoordelijkheid nemen.

Daarom zou bij de keuze van een kwaliteitsborger niet de vraag moeten zijn: "Wat kost het?" maar vooral: "Wat levert het op?"

Een besparing van enkele honderden euro's weegt niet op tegen weken vertraging, een bouwstop of kostbare herstelwerkzaamheden. Een goede kwaliteitsborger is geen kostenpost, maar een investering in een soepel bouwproces en een kwalitatief goed eindresultaat.

Want uiteindelijk geldt voor ieder bouwproject hetzelfde: kwaliteit kost geld, maar slechte kwaliteit kost altijd meer.